Podczas zajęć z suicydologii klinicznej na Akademii Humanitas koncentrujemy się na tym, co w praktyce bywa najtrudniejsze: ocenie ryzyka i prowadzeniu oddziaływań pomocowych wobec osoby z myślami samobójczymi w sposób bezpieczny, odpowiedzialny i ustrukturyzowany.
Punktem wyjścia jest rozumienie zachowań suicydalnych jako procesu rozwijającego się w kontekście obciążenia psychicznego. Stres, który przekracza zasoby regulacyjne, może prowadzić do kryzysu – stanu zawężenia poznawczego, poczucia utraty sprawczości, kontroli i wzrostu impulsywności. U części osób, zwłaszcza z historią traumy rozwojowej, podatność ta bywa trwale zwiększona poprzez mechanizmy neurobiologiczne i poznawcze.
W pracy klinicznej kluczowe jest odejście od myślenia intuicyjnego na rzecz procedur. Objawy suicydalne są dynamiczne, dlatego potrzebna jest struktura: systematyczna ocena ryzyka, identyfikacja czynników ochronnych, jasny plan bezpieczeństwa oraz dokumentowanie decyzji klinicznych.
Model CAMS (Collaborative Assessment and Management of Suicidality) akcentuje współpracę i transparentność. Pacjent jest współautorem procesu, a rozmowa o myślach samobójczych prowadzona jest w bardzo otwarty i bezpośredni sposób. Celem jest nie tylko redukcja zagrożenia, ale zrozumienie czynników podtrzymujących kryzys i wykorzystanie tej wiedzy.
CT-SP (Cognitive Therapy for Suicide Prevention) rozwija tę pracę poprzez analizę łańcucha zdarzeń prowadzących do kryzysu oraz identyfikację punktów możliwej interwencji – tak, by systematycznymi i ukierunkowanymi oddziaływaniami zwiększać bezpieczeństwo w przyszłości.
Praca z osobą w kryzysie suicydalnym wymaga nie tylko wiedzy, ale również dojrzałości klinicznej, tolerancji niepewności oraz gotowości do korzystania z konsultacji i superwizji. W tym obszarze procedury i współpraca są elementami realnie zwiększającym bezpieczeństwo – zarówno pacjenta, jak i terapeuty.