„Podręcznik kompetencji wspierających neuroróżnorodność dla osób z autyzmem i ADHD” autorstwa Jennifer Kemp i Monique Mitchelson to nowoczesny, afirmujący i klinicznie osadzony poradnik skierowany do osób neurodywergentnych.
Autorki są psycholożkami klinicznymi oraz osobami neurodywergentnymi, co w wyraźny sposób wpływa na język, priorytety oraz konstrukcję książki. Publikacja unika patologizującej narracji i wykracza poza sztywne ramy klasyfikacyjne, traktując neuroróżnorodność jako kontinuum doświadczeń i sposobów funkcjonowania.
Neuroróżnorodność jako kontinuum
Książka może być pomocna nie tylko dla osób z formalną diagnozą ADHD lub autyzmu, lecz także dla tych, które dopiero rozpoznają u siebie cechy neurodywergentne lub próbują zrozumieć je retrospektywnie. Zamiast koncentrować się na deficytach, autorki proponują perspektywę rozwojową i tożsamościową.
Wyraźny akcent położony został na budowanie dumy z tożsamości neurodywergentnej — bez infantylizacji i terapeutycznego paternalizmu. To podejście spójne z paradygmatem neuroaffirmative care.
ACT i CFT w pracy z ADHD i autyzmem
Rdzeniem publikacji jest program autoterapeutyczny oparty na Compassion-Focused Therapy (CFT) oraz Acceptance and Commitment Therapy (ACT), dostosowany do specyficznych potrzeb osób z ADHD i autyzmem.
Celem nie jest „naprawianie”, lecz pogłębianie samorozumienia, rozwijanie samowspółczucia oraz świadome dostosowywanie życia, środowiska i relacji do własnego neurotypu. Kluczowe obszary pracy obejmują m.in.:
- redukcję nasilonego samokrytycyzmu,
- regulację emocji,
- radzenie sobie z przeciążeniem sensorycznym,
- zapobieganie i łagodzenie neurodywergentnego wypalenia.
To dojrzała, empatyczna i praktyczna pozycja, integrująca podejścia o potwierdzonej skuteczności z afirmującym rozumieniem neuroróżnorodności.
W praktyce psychoterapeutycznej w Warszawie pracuję z osobami dorosłymi z ADHD oraz w spektrum autyzmu, uwzględniając zarówno perspektywę kliniczną, jak i tożsamościową. Podejścia takie jak ACT czy CFT mogą stanowić istotne wsparcie w rozwijaniu elastyczności psychologicznej i samowspółczucia.
Książka ukazuje się nakładem Wydawnictwa Edra.