W powszechnej wyobraźni terapia EMDR często kojarzy się przede wszystkim z ruchem oczu lub migającymi światłami – takie uproszczenia wzmacniają m.in. seriale i filmy, takie jak Billions, Pingwin, Travelers, Russian Doll czy Grey’s Anatomy.
W rzeczywistości EMDR to znacznie więcej niż technika ruchu oczu – to uporządkowany, wieloetapowy proces terapeutyczny, który wspiera naturalną zdolność mózgu do przetwarzania i integrowania trudnych doświadczeń.
Zobacz, jak krok po kroku przebiega ten proces.

🌱 EMDR – jak wygląda proces terapii?
Terapia EMDR jest jedną z najlepiej przebadanych i rekomendowanych metod leczenia traumy (PTSD, cPTSD).
Jest również skuteczną pomocą w pracy terapeutycznej z zaburzeniami lękowymi, depresyjnymi i niską samooceną.
Celem EMDR jest umożliwienie Twojemu mózgowi bezpiecznego przetworzenia bolesnych wspomnień i przywrócenia równowagi emocjonalnej.
Proces terapeutyczny w EMDR opiera się na ośmiu fazach:

🔵 Faza 1: Wywiad i planowanie terapii
Na początku wspólnie z terapeutą dokładnie analizujesz swoją historię życia oraz swoje obecne trudności.
Na podstawie tej analizy tworzona jest konceptualizacja – model, który identyfikuje kluczowe doświadczenia wymagające przetworzenia.
Jest ona podstawą skutecznej pracy terapeutycznej, podobnie jak w innych podejściach opartych na dowodach, takich jak terapia poznawczo-behawioralna.

🔵 Faza 2: Przygotowanie i stabilizacja
Terapeuta wyjaśnia Ci, jak przebiega proces EMDR, jakie reakcje mogą się pojawić i jak możesz sobie z nimi radzić.
Uczysz się technik stabilizacji emocjonalnej, takich jak wizualizacja bezpiecznego miejsca.
Celem tej fazy jest przygotowanie Cię do bezpiecznego przejścia przez kolejne etapy terapii.
W niektórych przypadkach faza stabilizacji emocji jest rozbudowana i może stać się głównym elementem pracy terapeutycznej — zwłaszcza wtedy, gdy bezpośrednia praca z traumatycznymi wspomnieniami nie jest możliwa lub bezpieczna.

🔵 Faza 3: Ocena
Wspólnie z terapeutą określacie, które konkretne wspomnienia będą poddane przetwarzaniu.
Rozpoznajecie też powiązane z nimi negatywne przekonania (np. „Jestem bezsilny”) oraz formułujecie pozytywne przekonania, które będą wprowadzane i wzmacniane w trakcie terapii (np. „Mam wpływ na swoje życie”).
Ten etap obejmuje również ocenę intensywności emocji i odczuć w ciele związanych z wybranym wspomnieniem.

🔵 Faza 4: Przetwarzanie (Odwrażliwianie)
Podczas serii setów stymulacji bilateralnej (np. śledzenie ruchu ręki terapeuty oczami, naprzemienne bodźce dotykowe lub dźwiękowe) Twój mózg przetwarza trudne wspomnienia.
Ruchy oczu lub inne formy stymulacji nie są terapią samą w sobie, lecz narzędziem wspomagającym przetwarzanie wspomnień.
W trakcie tej fazy terapeuta monitoruje poziom dyskomfortu wywoływanego wspomnieniem, dążąc do jego stopniowego zmniejszenia.
Celem tej fazy jest nie tylko obniżenie napięcia emocjonalnego, ale również reorganizacja bolesnych wspomnień.

🔵 Faza 5: Instalacja pozytywnego przekonania
Gdy poziom dyskomfortu spada, terapeuta pomaga Ci wprowadzić a następnie wzmocnić pozytywne przekonanie związane z przepracowanym wspomnieniem.
Celem tej fazy jest ugruntowanie nowego przekonania tak, abyś odczuwał je jako prawdziwe.
W trakcie instalacji na bieżąco oceniasz, na ile czujesz jego wiarygodność, a terapeuta monitoruje ten proces, aby wzmocnić pozytywną zmianę.
Treść pozytywnego przekonania może ewoluować w trakcie pracy — w miarę jak zmienia się Twój sposób postrzegania siebie i swojego doświadczenia.

🔵 Faza 6: Skanowanie ciała
Sprawdzasz, czy w Twoim ciele nadal obecne jest napięcie lub nieprzyjemne odczucia związane ze wspomnieniem.
Ciało może przechowywać ślady trudnych doświadczeń, dlatego zwracamy uwagę na każdy sygnał napięcia.
Jeśli takie odczucia są obecne — kontynuujecie przetwarzanie, aż osiągniesz stan pełnej ulgi.

🔵 Faza 7: Zamknięcie sesji
Sesję kończy się poprzez techniki stabilizujące, które pomagają Ci odzyskać stan równowagi emocjonalnej.
Niezależnie od tego, czy dane wspomnienie zostało całkowicie przepracowane, czy wymaga dalszej pracy, celem jest, abyś wyszedł z sesji w poczuciu bezpieczeństwa i kontroli, pamiętając o narzędziach do samodzielnego regulowania emocji, które poznałeś w fazie 2.

🔵 Faza 8: Sprawdzanie efektów
Na kolejnej sesji terapeuta pomaga Ci ocenić, jak zmieniło się Twoje samopoczucie, odczucia w ciele i sposób postrzegania przepracowanych wspomnień.
Sprawdzacie też, na ile pozytywne przekonanie jest odczuwane jako prawdziwe i wiarygodne.
Jeśli potrzeba dalszej pracy — np. nad kolejnymi wspomnieniami lub wzmocnieniem pozytywnych zmian — przechodzicie do kolejnych etapów terapii.

📚 Podstawy naukowe EMDR
EMDR opiera się na modelu adaptacyjnego przetwarzania informacji Francine Shapiro (AIP), który zakłada, że traumatyczne doświadczenia mogą zostać zablokowane w pamięci w sposób dysfunkcyjny, powodując objawy takie jak lęk, nadmierną czujność czy natrętne wspomnienia.
Stymulacja bilateralna wspiera integrację tych wspomnień, co potwierdzają badania, m.in. metaanalizy wskazujące na skuteczność EMDR w leczeniu PTSD (np. badania publikowane w Journal of Traumatic Stress).
Metoda jest rekomendowana przez organizacje takie jak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) i Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne (APA).

💡 Jak znaleźć terapeutę EMDR?
Bezpieczna i skuteczna praca metodą EMDR wymaga współpracy z wykwalifikowanym specjalistą, który przeszedł odpowiednie szkolenie, aktualizuje swoją wiedzę oraz poddaje swoją pracę superwizji.
W Polsce listę rekomendowanych terapeutów znajdziesz na stronie Polskiego Towarzystwa Terapii EMDR:
🔗 https://emdr.org.pl/terapeuci
Jeśli rozważasz terapię EMDR, konsultacja z terapeutą pomoże ocenić, czy ta metoda jest odpowiednia dla Twoich potrzeb.